Mini rejestratory temperatury i wilgotności tzw. „loggery”

---

Andrzej Łobzowski, Wojciech Szkolnikowski LAB-EL Elektronika Laboratoryjna S.J. artykuł publikowany w piśmie POMIAR nr 1/2007

---

W poprzednich wydaniach magazynu Pomiar prezentowaliśmy poszczególne przyrządy oraz kompletne systemy służące do rejestracji i bieżącego monitoringu parametrów mikroklimatu we wszelkiego rodzaju pomieszczeniach, począwszy od lodówek, zamrażarek, przez pomieszczenia biurowe, laboratoryjne, magazyny, hurtownie, muzea, zabytki, do środków transportu. Systemy zarządzania jakością wymagają dość drastycznie monitorowania warunków środowiskowych wszędzie tam, gdzie są produkowane, magazynowane i transportowane głównie artykuły spożywcze i/lub farmaceutyczne i w takich miejscach instalowane są stacjonarne systemy rejestrująco-monitorujące. 

Rys. 1 Schemat blokowy przepływu produktu

Na rys. 1 przedstawiono uproszczony schemat blokowy przepływu produktu na drodze od producenta do klienta końcowego.
Przedstawione na rys. 1 znaki zapytania dotyczą przejść pomiędzy „gniazdami logistycznymi”, gdzie produkt może przebywać w warunkach nie kontrolowanych. Przy przejściach krótkich, w sensie czasowym, problem może być mało istotny. Natomiast w przypadkach przejść czasowo długich lub określonych specjalnymi wymaganiami, zastosowanie mają małe, zasilane bateryjnie przyrządy rejestrujące zwane „loggerami” lub „logerami”, nie posiadające wyświetlacza lecz posiadające nieulotną pamięć w której zapisywana jest historia procesu rejestracji.. Niekiedy sam monitoring w samochodach dostawczych czy innych środkach transportu jest niewystarczający np. transport próbek biologicznych, krwi, itp. Mini rejestratory (logery) umieszcza się bezpośrednio w opakowaniu transportowanego produktu i/lub próbek, poczym odczytuje się całą historię, sporządza raporty, wykresy czy histogramy.
W pewnej dużej i znanej firmie produkującej przetwory owocowo-warzywne, zaistniała potrzeba rejestracji temperatury i czasu wewnątrz reprezentatywnego słoika, który przemieszczał się wraz z innymi na taśmie urządzenia do pasteryzacji.

Rys. 2  Loger LB-515 - (a); czytnik LB-513 i obok logery pastylkowe - (b); wymiary logerów DS - (c)

W instytucie naukowych przechowywane w temperaturze –30oC próbki osocza przenoszone są do pojemników transportowych, a następnie zawożone są na lotnisko i dalej transport samolotem. Odbiorca próbek chciał znać cała historię czasowo-temperaturową procesu transportu.
Również laboratoria, przewożące swoje drogie wzorce do wzorcowań w jednostkach krajowych lub zagranicznych, wielokrotnie wymagają rejestracji temperatury i wilgotności w opakowaniu przewożonego przyrządu. Niekiedy w celu sprawdzenia rzetelności przewoźnika w aspekcie zachowania warunków środowiskowych podczas transportu umieszcza się loger w opakowaniu w producenta, a odczytuje historię u odbiorcy przesyłki.
Fima LAB-EL oferuje kilka rodzajów logerów temperatury i wilgotności. Jednym z przyrządów jest termograf LB-515 – rys. 2a (opisywany w poprzednich wydaniach magazynu Pomiar), jest to przyrząd całkowicie opracowany w firmie LAB-EL. Oprócz wymienionego przyrządu w ofercie firmy, znajdują się tzw. logery pastylkowe, produkcji firmy Dallas Semiconductor. DS1921G, DS1921H i DS1923 do rejestracji temperatury oraz DS1922L do rejestracji temperatury i wilgotności – wymiary logerów w milimetrach na rys. 2c. Do odczytu pamięci logerów opracowano specjalny, uniwersalny  interfejs LB-513 – rys.2b, podłączany do komputera poprzez port USB. Opracowane w firmie oprogramowanie „LOGGER” umożliwia tworzenie baz danych, raportów, wykresów i/lub histogramów. W tabeli 1 przedstawiono podstawowe dane techniczne oferowanych logerów.
Tabela 1

Typ	Pomiar T	Pomiar RH	Niepewność pomiaru T	Niepewność pomiaru RH	Zakres pomiarowy	Rozdzielczość	Pamięć	Odstęp pomiarów	Zasilanie/ okres pracy	Wymiary
LB-515	tak	nie	+/- 1 °C  (w zakresie  -10...40 °C)			0,5 °C	2048 rekordów	1..255 minut	Bateria litowa 3,6V / 195 mAh / 7...10 lat	17,35 x 5,89 mm
DS1921G	tak	nie
DS1921H	tak	nie
DS1922L	tak	nie					8 kB
DS1923	tak	tak		5%	-20..+85 °C 0…100%RH