Tlen jest jednym z najwa\u017cniejszych pierwiastk\u00f3w dla istnienia \u017cycia na Ziemi. Jest niezb\u0119dny do przeprowadzania procesu oddychania kom\u00f3rkowego, kt\u00f3ry jest g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em energii dla wi\u0119kszo\u015bci organizm\u00f3w \u017cywych. Podczas oddychania kom\u00f3rkowego, tlen umo\u017cliwia rozk\u0142adanie cz\u0105steczek pokarmowych, takich jak glukoza, na dwutlenek w\u0119gla i wod\u0119, uwalniaj\u0105c energi\u0119 potrzebn\u0105 do funkcjonowania kom\u00f3rek. Bez tlenu \u017cycie w jego znanej formie by\u0142oby niemo\u017cliwe, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 organizm\u00f3w nie mog\u0142aby przeprowadza\u0107 kluczowych proces\u00f3w metabolicznych ani utrzymywa\u0107 podstawowych funkcji \u017cyciowych.<\/p>\n\n\n\n
Produkcja tlenu na Ziemi odbywa si\u0119 g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki procesowi fotosyntezy, kt\u00f3ry jest realizowany przez ro\u015bliny, glony i niekt\u00f3re bakterie. Fotosynteza to proces, w kt\u00f3rym ro\u015bliny wykorzystuj\u0105 \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne, dwutlenek w\u0119gla (CO\u2082) i wod\u0119 (H\u2082O) do produkcji glukozy i tlenu. Zachodzi on w chloroplastach, organellach zawieraj\u0105cych chlorofil, znajduj\u0105cych si\u0119 w kom\u00f3rkach ro\u015blinnych. Chlorofil absorbuje \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne, co umo\u017cliwia rozk\u0142ad wody na tlen i wod\u00f3r. Tlen, jako produkt uboczny tego procesu, jest uwalniany do atmosfery, podczas gdy wod\u00f3r jest u\u017cywany do syntezy glukozy. Proces ten zachodzi w li\u015bciach ro\u015blin, w kt\u00f3rych znajduje si\u0119 najwi\u0119ksza liczba chloroplast\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c w wodach oceanicznych, gdzie fitoplankton i algi pe\u0142ni\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w produkcji tlenu. W sumie, oko\u0142o po\u0142owa tlenu w atmosferze pochodzi z tych morskich organizm\u00f3w, a reszta z ro\u015blin l\u0105dowych. Dzi\u0119ki fotosyntezie nasza planeta jest w stanie utrzyma\u0107 odpowiedni poziom tlenu, niezb\u0119dny do \u017cycia na Ziemi.<\/p>\n\n\n\n
Naukowcy odkryli nowe zjawisko produkcji \u201eciemnego tlenu\u201d (dark oxygen) w g\u0142\u0119binach oceanicznych, kt\u00f3re odbywa si\u0119 w ca\u0142kowitej ciemno\u015bci. Dotychczas uwa\u017cano, \u017ce tlen, kt\u00f3ry wdychamy, pochodzi g\u0142\u00f3wnie z fotosyntezy organizm\u00f3w morskich, co wymaga \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego. Jednak nowe badania pokazuj\u0105, \u017ce na g\u0142\u0119boko\u015bci oko\u0142o 5 km, gdzie \u015bwiat\u0142o nie dociera, tlen powstaje dzi\u0119ki naturalnie wyst\u0119puj\u0105cym metalicznym \u201egrudkom\u201d na dnie morza, kt\u00f3re tworz\u0105 si\u0119 z rozpuszczonych metali w wodzie morskiej osadzaj\u0105cych si\u0119 na fragmentach muszli i innych szcz\u0105tkach przez miliony lat, rozk\u0142adaj\u0105 one wod\u0119 morsk\u0105 (H2O) na wod\u00f3r i tlen.<\/p>\n\n\n\n
Odkrycie to zosta\u0142o po raz pierwszy zauwa\u017cone przez profesora Andrew Sweetmana w 2013 roku, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo je zignorowa\u0142, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce tlen mo\u017ce powstawa\u0107 tylko przez fotosyntez\u0119. Jednak po dalszych badaniach, przeprowadzonych w obszarze g\u0142\u0119binowym mi\u0119dzy Hawajami a Meksykiem, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce produkcja \u201eciemnego tlenu\u201d mo\u017ce by\u0107 znacznie wi\u0119ksza, ni\u017c wcze\u015bniej przypuszczano. Grudki zawieraj\u0105 cenne metale, takie jak lit, kobalt i mied\u017a, kt\u00f3re s\u0105 potrzebne do produkcji baterii, co sk\u0142oni\u0142o wiele firm g\u00f3rniczych do opracowywania technologii ich wydobycia.<\/p>\n\n\n\n
Odkryto, \u017ce metaliczne grudki na dnie oceanu wytwarzaj\u0105 tlen w spos\u00f3b przypominaj\u0105cy dzia\u0142anie baterii, poniewa\u017c pr\u0105d elektryczny rozdziela wod\u0119 morsk\u0105 na tlen i wod\u00f3r, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w formie p\u0119cherzyk\u00f3w. Naukowcy sugeruj\u0105, \u017ce podobny proces produkcji tlenu zasilany energi\u0105 elektryczn\u0105, bez potrzeby \u015bwiat\u0142a i proces\u00f3w biologicznych, mo\u017ce zachodzi\u0107 na innych planetach, tworz\u0105c \u015brodowiska bogate w tlen, kt\u00f3re mog\u0105 sprzyja\u0107 powstawaniu \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n