Zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 lato to nie tylko czas d\u0142u\u017cszych dni, wy\u017cszych temperatur i planowania wypoczynku, ale przede wszystkim okres znacznego wzrostu nas\u0142onecznienia. W Polsce prze\u0142om maja i czerwca to moment, w kt\u00f3rym S\u0142o\u0144ce g\u00f3ruje najwy\u017cej nad horyzontem, a jego promienie padaj\u0105 na powierzchni\u0119 Ziemi pod niemal prostym k\u0105tem. W\u0142a\u015bnie wtedy do powierzchni dociera najwi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 energii s\u0142onecznej w ca\u0142ym roku. W miesi\u0105cach letnich warto\u015bci ca\u0142kowitego promieniowania mog\u0105 si\u0119ga\u0107 nawet 1000 W\/m\u00b2 w po\u0142udnie przy bezchmurnym niebie. Wzrost nas\u0142onecznienia oznacza tak\u017ce wzrost nat\u0119\u017cenia promieniowania ultrafioletowego (UV), kt\u00f3re mimo \u017ce niewidoczne dla oka, ma du\u017cy wp\u0142yw na nasze zdrowie. Ju\u017c od wczesnej wiosny indeks UV ro\u015bnie systematycznie, a w maju i czerwcu osi\u0105ga warto\u015bci umiarkowane do wysokich (5\u20137). To sprawia, \u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 zagro\u017ce\u0144 i odpowiednia ochrona staj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w\u0142a\u015bnie w tym okresie.<\/p>\n\n\n\n
Promieniowanie UV, a szczeg\u00f3lnie jego sk\u0142adnik UVB, oddzia\u0142uje bezpo\u015brednio na kom\u00f3rki sk\u00f3ry, powoduj\u0105c ich uszkodzenia, prowadz\u0105c do rumienia (zaczerwienienia), oparze\u0144 s\u0142onecznych i przyspieszonego starzenia si\u0119 sk\u00f3ry. W d\u0142u\u017cszej perspektywie ekspozycja na silne promieniowanie mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko nowotwor\u00f3w sk\u00f3ry, w tym czerniaka. Dlatego kluczowe jest stosowanie codziennej profilaktyki. Ochrona przeciws\u0142oneczna nie sprowadza si\u0119 jedynie do u\u017cywania krem\u00f3w z filtrem SPF \u2013 chocia\u017c s\u0105 one niezwykle istotne \u2013 ale obejmuje te\u017c \u015bwiadome planowanie aktywno\u015bci na \u015bwie\u017cym powietrzu. Nale\u017cy unika\u0107 przebywania na s\u0142o\u0144cu w godzinach oko\u0142opo\u0142udniowych (10:00\u201316:00), nosi\u0107 lekkie, jasne ubrania zas\u0142aniaj\u0105ce sk\u00f3r\u0119, kapelusze oraz okulary przeciws\u0142oneczne z filtrami UV. Osoby o jasnej karnacji, dzieci i seniorzy s\u0105 szczeg\u00f3lnie nara\u017ceni na skutki nadmiernego promieniowania. Warto tak\u017ce pami\u0119ta\u0107, \u017ce nawet w cieniu lub przy lekkim zachmurzeniu znaczna cz\u0119\u015b\u0107 promieni UV nadal dociera do sk\u00f3ry, dlatego ochrona powinna by\u0107 stosowana ka\u017cdego dnia, w szczeg\u00f3lno\u015bci w sezonie wiosenno-letnim.<\/p>\n\n\n\n
Pomiar nat\u0119\u017cenia promieniowania s\u0142onecznego i jego poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adowych \u2013 w tym UV \u2013 jest prowadzony przez specjalistyczne stacje meteorologiczne. W Polsce zajmuj\u0105 si\u0119 tym m.in. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW-PIB) oraz wybrane o\u015brodki naukowe i uczelnie. Do pomiar\u00f3w wykorzystuje si\u0119 m.in. pyranometry, kt\u00f3re mierz\u0105 ca\u0142kowite promieniowanie s\u0142oneczne, przyk\u0142adowo LB-900, charakteryzuj\u0105cy si\u0119 szerokim zakresem temperatur pracy, prost\u0105 i wytrzyma\u0142\u0105 konstrukcj\u0105 oraz precyzj\u0105.<\/a> Zmierzone dane pozwalaj\u0105 wyliczy\u0107 tzw. indeks UV \u2013 wska\u017anik informuj\u0105cy o poziomie promieniowania i potencjalnym zagro\u017ceniu dla zdrowia ludzi. W Polsce indeks UV zim\u0105 wynosi zazwyczaj 0\u20131, natomiast latem potrafi si\u0119ga\u0107 warto\u015bci 7\u20138, a w ekstremalnych warunkach (np. w g\u00f3rach) nawet wi\u0119cej. Wysoko\u015b\u0107 indeksu zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w \u2013 szeroko\u015bci geograficznej, pory dnia i roku, zachmurzenia oraz zanieczyszczenia powietrza. Dane pomiarowe mo\u017cna \u015bledzi\u0107 na bie\u017c\u0105co w prognozach meteorologicznych, aplikacjach pogodowych oraz na stronach instytut\u00f3w naukowych. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna skutecznie planowa\u0107 aktywno\u015b\u0107 na \u015bwie\u017cym powietrzu, dbaj\u0105c jednocze\u015bnie o bezpiecze\u0144stwo i zdrowie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 lato to nie tylko czas d\u0142u\u017cszych dni, wy\u017cszych temperatur i planowania wypoczynku, ale przede wszystkim okres znacznego wzrostu nas\u0142onecznienia. W Polsce prze\u0142om maja i czerwca to moment, w kt\u00f3rym S\u0142o\u0144ce g\u00f3ruje najwy\u017cej nad horyzontem, a jego promienie padaj\u0105 na powierzchni\u0119 Ziemi pod niemal prostym k\u0105tem. W\u0142a\u015bnie wtedy do powierzchni dociera najwi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 energii…<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":903,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1571"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1571"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1573,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1571\/revisions\/1573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}