Powodzie b\u0142yskawiczne to gwa\u0142towne zalania terenu, kt\u00f3re powstaj\u0105 w bardzo kr\u00f3tkim czasie, najcz\u0119\u015bciej w wyniku intensywnych i kr\u00f3tkotrwa\u0142ych opad\u00f3w deszczu. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one od tradycyjnych powodzi tym, \u017ce pojawiaj\u0105 si\u0119 niemal natychmiast po opadzie \u2013 cz\u0119sto w ci\u0105gu kilkunastu minut \u2013 i mog\u0105 trwa\u0107 od kilkudziesi\u0119ciu minut do kilku godzin. Do ich powstawania dochodzi, gdy opad przewy\u017csza mo\u017cliwo\u015bci wch\u0142aniania wody przez grunt oraz wydolno\u015b\u0107 system\u00f3w kanalizacyjnych lub naturalnych ciek\u00f3w wodnych. Woda nie wsi\u0105ka w ziemi\u0119, tylko gwa\u0142townie sp\u0142ywa po powierzchni, tworz\u0105c potoki zalewaj\u0105ce ulice, pola, budynki czy doliny rzeczne. Szczeg\u00f3lnie niebezpieczne s\u0105 opady nawalne, czyli bardzo intensywne deszcze, kt\u00f3re w kr\u00f3tkim czasie dostarczaj\u0105 ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 wody. Dodatkowo, je\u015bli dojdzie do zjawiska tzw. stacjonarnej burzy \u2013 czyli burzy, kt\u00f3ra d\u0142ugo utrzymuje si\u0119 nad jednym obszarem \u2013 ryzyko powodzi b\u0142yskawicznej gwa\u0142townie ro\u015bnie. Innymi mo\u017cliwymi przyczynami s\u0105 szybkie topnienie \u015bniegu lub l\u00f3d tamuj\u0105cy odp\u0142yw wody, ale to w\u0142a\u015bnie intensywne opady deszczu s\u0105 g\u0142\u00f3wnym czynnikiem wywo\u0142uj\u0105cym to zjawisko. Mechanizm powodzi b\u0142yskawicznej sprawia, \u017ce s\u0105 one niezwykle trudne do przewidzenia i nie pozostawiaj\u0105 czasu na ewakuacj\u0119 czy zabezpieczenie mienia.<\/p>\n\n\n\n
Powodzie b\u0142yskawiczne najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 w okresie letnim, poniewa\u017c wtedy notuje si\u0119 najwi\u0119cej burz z opadami konwekcyjnymi, czyli takimi, kt\u00f3re powstaj\u0105 na skutek nag\u0142ego wznoszenia si\u0119 ciep\u0142ego i wilgotnego powietrza. W Europie \u015arodkowej, w tym w Polsce, zjawiska te pojawiaj\u0105 si\u0119 zazwyczaj mi\u0119dzy czerwcem a sierpniem, cho\u0107 mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c wiosn\u0105 lub wczesn\u0105 jesieni\u0105, je\u015bli warunki atmosferyczne s\u0105 sprzyjaj\u0105ce. Szczeg\u00f3lnie nara\u017cone s\u0105 obszary g\u00f3rskie i podg\u00f3rskie, takie jak Karpaty, Sudety czy Wy\u017cyna Krakowsko-Cz\u0119stochowska, poniewa\u017c strome zbocza i w\u0105skie doliny sprzyjaj\u0105 szybkiemu sp\u0142ywowi wody i jej gwa\u0142townemu nagromadzeniu. Jednak zagro\u017cenie nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie teren\u00f3w naturalnych \u2013 r\u00f3wnie\u017c miasta, zw\u0142aszcza du\u017ce aglomeracje z du\u017cym udzia\u0142em powierzchni nieprzepuszczalnych (jak asfalt, beton), s\u0105 bardzo podatne na powodzie b\u0142yskawiczne. W takich miejscach woda nie ma gdzie wsi\u0105ka\u0107 i szybko przeci\u0105\u017ca kanalizacj\u0119. Szczeg\u00f3lnie nara\u017cone s\u0105 starsze dzielnice, gdzie infrastruktura jest niewydolna lub \u017ale zaprojektowana. Zmiany klimatu powoduj\u0105, \u017ce zjawiska ekstremalne \u2013 takie jak silne burze \u2013 pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bciej i s\u0105 bardziej intensywne. Dodatkowo rosn\u0105ca urbanizacja, likwidacja naturalnych teren\u00f3w zielonych i zabudowa dawnych ciek\u00f3w wodnych lub dolin pot\u0119guj\u0105 ryzyko wyst\u0105pienia takich powodzi w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Skutki powodzi b\u0142yskawicznych mog\u0105 by\u0107 bardzo dramatyczne, mimo \u017ce sama pow\u00f3d\u017a trwa kr\u00f3tko. Woda pojawiaj\u0105ca si\u0119 nagle z du\u017c\u0105 si\u0142\u0105 potrafi zniszczy\u0107 ca\u0142e ulice, zala\u0107 domy, piwnice i budynki u\u017cyteczno\u015bci publicznej, zniszczy\u0107 uprawy, zerwa\u0107 mosty i drogi. W miastach cz\u0119sto dochodzi do parali\u017cu komunikacyjnego \u2013 zalane zostaj\u0105 skrzy\u017cowania, tunele, stacje metra czy przystanki, co powoduje chaos i zagro\u017cenie dla ludzi. W terenach wiejskich niszczona jest infrastruktura rolnicza \u2013 pola uprawne, szklarnie czy sprz\u0119t. Bardzo niebezpieczne jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce powodzie b\u0142yskawiczne cz\u0119sto nios\u0105 ze sob\u0105 nie tylko wod\u0119, ale te\u017c b\u0142oto, kamienie, \u015bmieci i toksyczne substancje wyp\u0142ukane z kanalizacji czy zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych. Ludzie mog\u0105 zosta\u0107 uwi\u0119zieni w swoich domach lub pojazdach, a silny nurt wody mo\u017ce porwa\u0107 osoby, kt\u00f3re nie zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 ewakuowa\u0107. Dlatego tak wa\u017cne s\u0105 dzia\u0142ania profilaktyczne. Przede wszystkim nale\u017cy poprawia\u0107 systemy odwodnienia i kanalizacji burzowej w miastach, budowa\u0107 zbiorniki retencyjne i ogrody deszczowe, kt\u00f3re zatrzymuj\u0105 wod\u0119 opadow\u0105. R\u00f3wnie wa\u017cne jest zachowanie i odtwarzanie teren\u00f3w zielonych \u2013 \u0142\u0105k, las\u00f3w, park\u00f3w \u2013 kt\u00f3re naturalnie wch\u0142aniaj\u0105 wod\u0119. W terenach wiejskich stosuje si\u0119 systemy row\u00f3w melioracyjnych oraz kontrolowane rozlewiska. Na poziomie pa\u0144stwowym i lokalnym wa\u017cne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c systemy wczesnego ostrzegania \u2013 komunikaty meteorologiczne, alarmy SMS, aplikacje ostrzegaj\u0105ce o zagro\u017ceniu. Edukacja mieszka\u0144c\u00f3w w zakresie zachowania si\u0119 podczas nag\u0142ej powodzi oraz odpowiednie planowanie przestrzenne, uwzgl\u0119dniaj\u0105ce ryzyko powodziowe, mog\u0105 znacz\u0105co zmniejszy\u0107 liczb\u0119 ofiar i rozmiar zniszcze\u0144. Urz\u0105dzenia, kt\u00f3re monitoruj\u0105 opady atmosferyczne (deszcz, ale tak\u017ce \u015bnieg) to deszczomierze, przyk\u0142adowo model YOUNG 50202<\/a>. Umo\u017cliwiaj\u0105 one precyzyjny pomiar ilo\u015bciowy opadu, a dzi\u0119ki wytrzyma\u0142o\u015bci konstrukcji pomiary mo\u017cna przeprowadza\u0107 nawet w trudnych warunkach atmosferycznych. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Powodzie b\u0142yskawiczne to gwa\u0142towne zalania terenu, kt\u00f3re powstaj\u0105 w bardzo kr\u00f3tkim czasie, najcz\u0119\u015bciej w wyniku intensywnych i kr\u00f3tkotrwa\u0142ych opad\u00f3w deszczu. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one od tradycyjnych powodzi tym, \u017ce pojawiaj\u0105 si\u0119 niemal natychmiast po opadzie \u2013 cz\u0119sto w ci\u0105gu kilkunastu minut \u2013 i mog\u0105 trwa\u0107 od kilkudziesi\u0119ciu minut do kilku godzin. Do ich powstawania dochodzi, gdy…<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1224,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1592"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1592"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1596,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1592\/revisions\/1596"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.label.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}