Zjawisko skrzypienia śniegu pod butami jest wyraźnie słyszalne przede wszystkim podczas mroźnych dni, gdy temperatura spada poniżej –5°C, a szczególnie w okolicach –10°C i niżej. Przy temperaturze bliskiej 0°C śnieg jest wilgotny, ciężki i plastyczny – częściowo topnieje pod naciskiem, tworząc cienką warstwę wody na powierzchni kryształków lodu. Ta mikroskopijna warstwa działa jak smar, zmniejszając tarcie i tłumiąc dźwięk. Natomiast w silniejszym mrozie kryształki pozostają suche, twarde i kruche. Pod naciskiem stopy nie topnieją, lecz ulegają mechanicznemu pękaniu i kruszeniu. To właśnie gwałtowne łamanie się milionów drobnych struktur lodowych generuje charakterystyczny „szorstki” dźwięk, który odbieramy jako skrzypienie.
Kluczową rolę odgrywa tu tarcie oraz struktura śniegu. Świeży śnieg składa się z kryształków o rozbudowanej, dendrytycznej budowie – przypominają one mikroskopijne gwiazdy z licznymi ramionami. W temperaturach około 0°C ich ostre krawędzie szybko ulegają zaokrągleniu w wyniku częściowego topnienia i ponownego zamarzania, co prowadzi do zlepiania się. W mrozie poniżej –10°C proces ten jest zahamowany, a kryształki zachowują ostrą, kruchą strukturę. Gdy przykładamy nacisk, energia mechaniczna nie powoduje topnienia (bo temperatura jest zbyt niska), lecz sprężyste odkształcenie i nagłe pęknięcia. Każde takie mikropęknięcie to impuls akustyczny. Miliony takich impulsów powstających jednocześnie tworzą słyszalny efekt. Im niższa temperatura, tym większa sztywność lodu i wyraźniejsze, bardziej „ostre” brzmienie odgłosu.
Istotna jest również wilgotność powietrza oraz zawartość wody w samym śniegu. Przy temperaturach bliskich 0°C wilgotność względna jest zwykle wysoka, a śnieg zawiera więcej ciekłej wody w przestrzeniach między ziarnami. W takich warunkach energia nacisku częściowo zamienia się w topnienie i deformację plastyczną, zamiast w pękanie. Dźwięk jest tłumiony, a krok staje się bardziej miękki i „chlupiący”. W silnym mrozie wilgotność absolutna powietrza jest niska, a śnieg staje się suchy i sypki. Brak warstwy wodnej między kryształkami zwiększa tarcie i sprzyja ich gwałtownemu łamaniu. Można więc powiedzieć, że skrzypienie to akustyczny efekt mechaniki lodu: im niższa temperatura i mniejsza zawartość wody, tym większa kruchość struktury i silniejszy dźwięk. To subtelne, lecz wyraźne zjawisko jest przykładem, jak zmiana zaledwie kilku stopni – z 0°C do –10°C – radykalnie wpływa na właściwości fizyczne śniegu.
Pomiaru opadów, a więc śniegu oraz deszczu, odbywają się na stacjach meteorologicznych przy pomocy profesjonalnych deszczomierzy. Przykładowym jest czujnik opadu YOUNG 5202. Jego konstrukcja jest wytrzymała, stworzona do ciężkich warunków atmosferycznych. Pomiary przedstawiane są w jednostkach wysokości na daną powierzchnię. W celu zmierzenia opadu śniagu precyzyjnie zawartość czujnika jest ogrzewana – śnieg rozpuszcza się.