Laboratorium LAB-EL: cel, zakres, procedury, polityka jakości

---

Cel działalności

Laboratorium Wilgotności, Temperatury i Ciśnienia zostało wyodrębnione z firmy LAB-EL Elektronika Laboratoryjna Sp. J. Podstawowymi zadaniami Laboratorium są:

• świadczenie usług wzorcowania i adiustacji wyrobów produkowanych w firmie macierzystej (klient wewnętrzny) jak i wyrobów produkcji innych producentów i/lub wyprodukowanych w firmie LAB-EL, lecz zlecanych z zewnątrz (klient zewnętrzny),
• świadczenie usług badawczych zlecanych z zewnątrz (klient zewnętrzny), wykonywanych w miejscu wskazanym przez klienta, lub zlecanych przez firmę macierzystą (klient wewnętrzny).

Zasadniczym celem działalności Laboratorium jest wypracowanie zaufania do firmy poprzez potwierdzanie właściwości metrologicznych produkowanych przyrządów oraz innych, będących już w posiadaniu klienta i zapewnienie w ten sposób kompleksowego zaspokojenia jego potrzeb. Zadowolenie klientów Laboratorium osiągane jest dzięki kompetencji, fachowości i kulturze osobistej pracowników Laboratorium oraz oparciu organizacji  pracy i kompetencji technicznych na wytycznych normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005.

Wymagania systemu jakości narzucają na Laboratorium:

• analizowanie potrzeb klientów,
• doskonalenie kontaktów z laboratoriami wiodącymi,
• przeprowadzanie auditów wewnętrznych przez niezależnych auditorów,
• zgłaszanie obszarów wzorcowań i badań do akredytacji w PCA,
• budowę i eksploatację systemu nadzorowania wyposażenia pomiarowego,
• planowanie i realizację procesu walidacji metod pomiarowych pod kątem oczekiwań klientów,
• przygotowanie i realizację szkoleń pracowników laboratorium.

Długofalowy program jakości Laboratorium firmy LAB-EL stanowi dla całego kierownictwa firmy oraz wszystkich pracowników obowiązującą wykładnię celów sprecyzowanych w polityce jakości firmy.

Zakres działalności

Laboratorium LAB-EL wykonuje aktualnie wzorcowania zgodnie z zakresem akredytacji AP 067 oraz badania zgodnie z zakresem akredytacji AB 679. Przedstawiona zdolność pomiarowa CMC (Calibration and Measurement Capability) wzorcowania jest iloczynem niepewności standardowej oraz współczynnika rozszerzenia k = 2, który dla rozkładu normalnego odpowiada poziomowi ufności około 95%. CMC jest definiowana jako najmniejsza niepewność pomiaru, jaką dane laboratorium może osiągnąć w trakcie rutynowo wykonywanego wzorcowania obiektów. Niepewność standardowa została określona zgodnie z Publikacją EA-4/02 oraz EA-4/16.

Laboratorium w chwili obecnej zajmuje się:

- w zakresie wzorcowań:

• wzorcowaniem i adiustacją przyrządów do pomiaru wilgotności względnej i/lub temperatury powietrza i gazów: higrometrów, higrometrów elektronicznych, termohigrometrów elektronicznych, przetworników wilgotności oraz psychrometrów;
• wzorcowaniem i adiustacją przyrządów do pomiaru temperatury: termometrów elektronicznych z rejestracją lub bez rejestracji oraz przetworników temperatury;
• wzorcowaniem czujników platynowych przemysłowych termometrów rezystancyjnych (czujników termometrów rezystancyjnych);
• wzorcowanie czujników termoelektrycznych (termoelementów) z metali szlachetnych i nieszlachetnych;
• wzorcowaniem i adiustacją przyrządów do pomiaru ciśnienia w zakresie barometrycznym;
• wzorcowanie komór klimatycznych i termostatycznych oraz termostatów cieczowych;
  

- w zakresie badań:

• pomiarami parametrów mikroklimatu pomieszczeń.

Laboratorium planuje również rozszerzenie zakresu działania o:

- wzorcowanie pirometrów
- wzorcowanie anemometrów.

W przypadkach, kiedy zlecenie wzorcowania i/lub badania mikroklimatu pomieszczeń, wykracza poza zatwierdzony przez PCA zakres akredytacji, a możliwości Laboratorium są wystarczające do realizacji zlecenia, to w uzgodnieniu ze zleceniodawcą wzorcowania i/lub badania są wykonywane lecz wydawane świadectwa wzorcowania i/lub sprawozdania z badań pozbawione są symboli akredytacji.

Wyposażenie Laboratorium stanowią: komora klimatyczna, wysokiej klasy higrometr punktu rosy, kontrolne termometry rezystancyjne, wysokiej klasy barometr wzorcowy oraz barometr i termohigrometr przy czym te dwa ostatnie służą do monitorowania warunków mikroklimatycznych (środowiskowych) w Laboratorium. Przyrządy wykorzystywane do wzorcowania posiadają świadectwa wzorcowania wydane przez Główny Urząd Miar (GUM) i Instytut Energetyki (IE), co jest gwarancją zapewnienia spójności pomiarowej stosowanych wzorców oraz wykonywanych pomiarów.

Pomiary mikroklimatu pomieszczeń są wykonywane przy pomocy termohigrometrów, termometrów i ciśnieniomierzy produkcji LAB-EL, które posiadają świadectwa wzorcowania wydane przez Laboratorium LAB-EL lub inne laboratorium akredytowane.

Wzorcowanie przyrządów realizowane jest głównie w stałej siedzibie Laboratorium, dotyczy to wzorcowań z wykorzystaniem komory klimatycznej. Wzorcowanie komór klimatycznych i termostatycznych oraz termostatów cieczowych realizowane jest w stałej siedzibie Laboratorium, ale również dla pewnej klasy urządzeń poza stałą siedzibą (u klienta). Poza stałą siedzibą Laboratorium mogą być wzorcowane czujniki rezystancyjne i termoelektryczne do wzorcowania których wykorzystywane są kalibratory temperatury lub ciekły azot. Badania parametrów mikroklimatu pomieszczeń realizowane są głównie w siedzibie klienta.

Procedury wzorcowania i badania

Stosowane w Laboratorium metody pomiarowe i badawcze zostały opracowane zgodnie z instrukcją operacyjną "Nadzór nad dokumentami i zapisami" na podstawie wymagań zawartych w normach krajowych i międzynarodowych, przepisów i instrukcji GUM i zaleceń międzynarodowej organizacji metrologii prawnej (OIML) oraz zatwierdzone przez specjalistów GUM i PCA.

Zasady działania Laboratorium, jego organizacja oraz kompetencje i odpowiedzialności w zakresie zarządzania zostały opisane w Księdze Jakości i instrukcjach operacyjnych SOP.

Stosowane w Laboratorium procedury wzorcowania i badania mikroklimatu pomieszczeń zostały opracowane przez specjalistów firmy, w odniesieniu do każdej wielkości mierzonej (rodzaju przyrządu pomiarowego) na podstawie:

• wymagań zawartych w normach krajowych i międzynarodowych,
• przepisów i instrukcji GUM,
• wymagań przedstawionych w Publikacji EA-4/02 i EA-4/16,
  
• zaleceń międzynarodowej organizacji metrologii prawnej (OIML).

Procedury zostały zaopiniowane przez specjalistów z zewnętrznych laboratoriów wzorcujących i badawczych, prowadzących usługi metrologiczne i badawcze w ww. zakresie.

Realizacja całego procesu wzorcowania dokumentowane jest w Laboratorium za pomocą protokołu wzorcowania. Dokument ten zawiera dane charakteryzujące obiekt wzorcowania, przebieg wzorcowania oraz wyniki pomiarów uzyskane w trakcie tego procesu. Protokół jest wykonywany w postaci trwałego dokumentu podpisywanego przez osobę wykonującą wzorcowanie i weryfikowany, a następnie zatwierdzany jest przez Kierownika Technicznego Laboratorium. Na podstawie protokołu sporządzane jest świadectwo wzorcowania w postaci trwałego dokumentu, zawierające wyniki wzorcowania, które są sformułowane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie wymaganiami (zaleceniami jednostki akredytującej). Świadectwa wydawane są klientom po zakończeniu pełnego procesu wzorcowania.

Przebieg procesu pomiarów mikroklimatu dokumentowany jest w Laboratorium za pomocą protokołu z wykonania badań. Dokument ten zawiera dane charakteryzujące obiekt badań, przebieg badania oraz wyniki pomiarów uzyskane w trakcie tego procesu. Protokół jest wykonywany w postaci trwałego dokumentu podpisywanego przez osobę wykonującą badania i weryfikowany, a następnie zatwierdzany przez Kierownika Technicznego Laboratorium. Na podstawie protokołu sporządzane jest sprawozdanie z badań w postaci trwałego dokumentu, zawierające wyniki badań, które są sformułowane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie wymaganiami (zaleceniami jednostki akredytującej). Sprawozdania wydawane są klientom po zakończeniu pełnego procesu badań.

Polityka jakości

Laboratorium realizując zadania zgodnie z zasadami dobrej praktyki profesjonalnej, doskonaląc metody pracy, opierając swą organizację na wymaganiach normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 oraz opracowanych i wdrożonych dokumentach systemu zarządzania, doskonaląc jego skuteczność, dąży do zapewnienia pełnego zadowolenia klientów oraz do sprostania wymaganiom stawianym przez jednostkę akredytującą.

• KIEROWNICTWO LABORATORIUM ZOBOWIĄZUJE SIĘ DO REALIZACJI PRAC LABORATORYJNYCH ZGODNIE Z DOBRĄ PRAKTYKĄ PROFESJONALNĄ ORAZ DO NIEUSTANNEGO PODNOSZENIA JAKOŚCI BADAŃ I WZORCOWAŃ.
• KIEROWNICTWO LABORATORIUM ZOBOWIĄZUJE SIĘ DO ZACHOWYWANIA ZGODNOŚCI Z NORMĄ PN-EN ISO/IEC 17025:2005 ORAZ DO CIĄGŁEGO DOSKONALENIA SYSTEMU ZARZADZANIA.
• KIEROWNICTWO LABORATORIUM DEKLARUJE WYSOKI POZIOM ŚWIADCZONYCH USŁUG POPRZEZ UNOWOCZEŚNIANIE PARKU APARATUROWEGO, MODYFIKACJE METOD BADAWCZYCH, REALIZACJĘ SZKOLEŃ WEWNETRZNYCH I ZEWNETRZNYCH.
• PERSONEL LABORATORIUM JEST ZAPOZNANY Z SYSTEMEM ZARZĄDZANIA, A W TYM Z NINIEJSZĄ POLITYKĄ JAKOŚCI, CO CZYNI GO ODPOWIEDZIALNYM ZA JAKOŚĆ ŚWIADCZONYCH USŁUG.
• KIEROWNICTWO LABORATORIUM OKREŚLA CELE JAKOŚCI ORAZ ZADANIA W OPRACOWYWANYM KAŻDEGO ROKU „PROGRAMIE JAKOŚCI”.
• OPRACOWANY, WDROŻONY SYSTEM ZARZĄDZANIA MA NA CELU NADZÓR NAD JAKOŚCIĄ REALIZOWANYCH USŁUG WZORCOWAŃ I BADAŃ ORAZ JEJ DOSKONALENIEM.