www.label.pl | LAB-EL Elektronika Laboratoryjna
Elektronika Laboratoryjna

Oznaczenie CE cz. 2

Andrzej Łobzowski, Wojciech Szkolnikowski
LAB-EL Elektronika Laboratoryjna S.J.
artykuł publikowany w piśmie POMIAR nr4/2004

Szanowni Państwo, w wymienionym wyżej artykule pt "LABORATORIUM WZORCUJĄCE WILGOTNOŚCI I TEMPERATURY LAB-EL", zamieszczonym w piśmie POMIAR Nr 2(16) 2004. opisane zostały: cel i zakres działalności, procedury wzorcowania oraz polityka jakości Laboratorium Wzorcującego wyodrębnionego z firmy LAB-EL.

Z wielką satysfakcja informujemy iż 4.06.2004 Laboratorium uzyskało status Laboratorium Akredytowanego, co zostało potwierdzone Certyfikatem Akredytacji Nr AP 067, nadanym przez Polskie Centrum Akredytacji.
Laboratorium świadczy usługi wzorcowania i adiustacji termometrów, higrometrów, psychrometrów produkcji firmy LAB-EL oraz innych producentów, wydając świadectwa wzorcowania wg zatwierdzonego przez PCA wzoru, zaopatrzone w logo akredytacyjne.
W pierwszej części artykułu przedstawione zostały dyrektywy UE, obowiązujące w Polsce, poprzez wdrożenie ich rozporządzeniami odpowiednich Ministrów lub odpowiednimi ustawami.. Dyrektywa jest  zatem aktem prawnym, którego przestrzeganie jest obligatoryjne.
Każdy producent powinien przeprowadzić ocenę zgodności swoich wyrobów z zasadniczymi wymaganiami określonymi w rozporządzeniach, a co się z tym wiąże - odpowiednimi dyrektywami.
System oceny zgodności w Polsce reguluje Ustawa z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. Nr 166, poz. 1360) z późniejszymi zmianami (Nowelizacja - Ustawa z 29 sierpnia 2003  Dz. U. Nr 170, poz. 1652), która określa:

  • zasady funkcjonowania systemu oceny zgodności,
  • zasady udzielania akredytacji i autoryzacji,
  • sposób zgłaszania jednostek akredytowanych i autoryzowanych do Komisji Europejskiej,
  • zadania Polskiego Centrum Akredytacji,
  • o    zasady sprawowania nadzoru nad wyrobami podlegającym ocenie zgodności.

Każda z wymienionych w pierwszej części artykułu dyrektyw UE zawiera tylko podstawowe wymagania jakie musi wypełniać produkt wprowadzany do obrotu, aby mógł być oferowany w dowolnym kraju członkowskim UE. Specyfikacje techniczne, określające sposób spełniania przez wyrób podstawowych wymagań określonych w dyrektywach, podane są w normach z nimi zharmonizowanych (zarówno dyrektywy jak i normy zharmonizowane są obligatoryjne dla wszystkich krajów członkowskich UE).

Normy zharmonizowane zostały opublikowane poprzez Obwieszczenie Prezesa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego z dnia 19 grudnia 2003 r. W sprawie wykazów norm zharmonizowanych (Mon. Pol. z 2004 r. Nr 7, poz. 117).

Normy zharmonizowane wybrane dla aparatury występującej w typowych zastosowaniach kontrolno-pomiarowych i automatyce przemysłowej. Dyrektywa 73/23/EWG:

  1. PN-EN 60950:2002 zastępuje normę PN-EN 60950:2000 - Bezpieczeństwo urządzeń techniki informatycznej
  2. PN-EN 61010-1:1999, PN-EN 61010-1:1999/A2:1999 - Wymagania bezpieczeństwa elektrycznych przyrządów pomiarowych, automatyki i urządzeń laboratoryjnych - Wymagania ogólne
  3. PN-EN 61010-1:2002 (U) - Wymagania bezpieczeństwa elektrycznych przyrządów pomiarowych, automatyki i urządzeń laboratoryjnych - Część 1: Wymagania ogólne
  4. PN-EN 61187:2003 - Urządzenia pomiarowe elektryczne i elektroniczne. Dokumentacja.
  5. PN-EN 61293:2000 - Znakowanie urządzeń elektrycznych danymi znamionowymi dotyczącymi zasilania elektrycznego - Wymagania bezpieczeństwa

Dyrektywa 89/336/EWG:

  1. PN-EN 55022:2000, PN-EN 55022:2000/A1:2003 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) - Urządzenia informatyczne - Charakterystyki zaburzeń radioelektrycznych - Poziomy dopuszczalne i metody pomiaru
  2. PN-EN 55024:2000, PN-EN 55024:2000/A1:2002 (U) - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) - Urządzenia informatyczne - Charakterystyki odporności - Metody pomiaru i dopuszczalne poziomy
  3. PN-EN 61000-3-2:2002 (U) zastępująca normy: PN-EN 61000-3-2:1997     Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) - Dopuszczalne poziomy emisji harmonicznych prądu (fazowy prąd zasilający odbiornika mniejszy lub równy 16 A)
  4. PN-EN 61000-4-1:2003 zastępująca normę PN-EN 61000-4-1:2002(U) - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) - Część 4-1: Metody badań i pomiarów. Przegląd serii norm IEC 61000-4
  5. PN-EN 61000-4-2:1999PN-EN 61000-4-2:1999/A2:2003    Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC).  Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na wyładowania elektrostatyczne. Podstawowa publikacja EMC.
  6. PN-EN 61000-4-3:2003(U) zastępująca normę PN-EN 61000-4-3:2002 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Część 4-3: Metody badań i pomiarów - Badania odporności na pole elektromagnetyczne o częstotliwości radiowej.
  7. PN-EN 61000-4-4:1999, PN-EN 61000-4-4:1999/A1:2003, PN-EN 61000-4-4:1999/A2:2003 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na serie szybkich elektrycznych stanów przejściowych. Podstawowa publikacja EMC.
  8. PN-EN 61000-4-5:1998, PN-EN 61000-4-5:1998/A1:2003 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na udary.
  9. PN-EN 61000-4-6:1999, PN-EN 61000-4-6:1999/A1:2003 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Metody badań i pomiarów. Odporność na zaburzenia przewodzone, indukowane przez pola o częstotliwości radiowej.
  10. PN-EN 61000-4-7:1998 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Metody badań i pomiarów. Ogólny przewodnik dotyczący pomiarów harmonicznych i interharmonicznych oraz stosowanych do tego celu przyrządów pomiarowych dla sieci zasilających i przyłączonych do nich urządzeń.
  11. PN-EN 61000-4-8:1998, PN-EN 61000-4-8:1998/A1:2003 -Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na pole magnetyczne o częstotliwości sieci elektromagnetycznej.
  12. PN-EN 61000-4-9:1998, PN-EN 61000-4-9:1998/A1:2003 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na impulsowe pole magnetyczne.
  13. PN-EN 61000-4-10:1999, PN-EN 61000-4-10:1999/A1:2003 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na pole magnetyczne oscylacyjne tłumione.
  14. PN-EN 61000-4-11:1997, PN-EN 61000-4-11:1997/A1:2003 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na zapady napięcia, krótkie przerwy i zmiany napięcia.
  15. PN-EN 61000-4-12:1999, PN-EN 61000-4-12:1999/A1:2003 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na przebiegi oscylacyjne.
  16. PN-EN 61000-4-14:2002 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Część 4-14: Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na wahania napięcia.
  17. PN-EN 61000-4-28:2004 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Część 4-28: Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na zmiany częstotliwości sieci zasilającej.
  18. PN-EN 61000-4-29:2002(U) - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na zapady napięcia, krótkie przerwy i zmiany napięcia na przyłączu zasilania prądu stałego.
  19. PN-EN 61000-6-1:2002 zastępująca normę PN-EN 50082-1:1999 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) - Wymagania ogólne dotyczące odporności na zaburzenia - Środowisko mieszkalne, handlowe i lekko uprzemysłowione
  20. PN-EN 61000-6-2:2003 zastępująca normę PN-EN 61000-6-2:2002(U) - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) - Część 6-2: Normy ogólne - Odporność w środowiskach przemysłowych
  21. PN-EN 61000-6-3:2002 zastępująca normę PN-EN 50081-1:1996 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) - Część 6-3: Normy ogólne - Wymagania dotyczące emisyjności w środowisku mieszkalnym, handlowym i lekko uprzemysłowionym
  22. PN-EN 61000-6-4:2002(U) zastępująca normę PN-EN 50081-2:1996 - Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) - Część 6-4: Normy ogólne - Wymagania dotyczące emisyjności w środowisku przemysłowym

Polski Komitet Normalizacyjny niestety nie przetłumaczył na język polski wszystkich norm, których stosowanie jest obowiązkowe, istnieją  tzw. normy uznaniowe (oznaczone "(U)", gdzie strona tytułowa występuje w języku polskim, treść natomiast w językach francuskim i angielskim)

Ustawa  z dnia 30 sierpnia 2002 r. w rozdz. 2 art. 13 mówi o domniemaniu spełnienia zasadniczych wymagań przez wyrób, jeżeli jest on zgodny z normami zharmonizowanymi. W przypadku nie wykazania przez producenta zgodności wyrobu z normami zharmonizowanymi, musi on wykazać zgodność z wymaganiami zasadniczymi (dyrektywami) na podstawie innych dowodów.

Do oceny zgodności przewidzianych jest osiem modułów podstawowych - od A do H oraz osiem wariantów modułów podstawowych. Możliwe jest stosowanie kombinacji modułów. 

Moduł A - wewnętrzna kontrola produkcji
Moduł B - badanie typu EC
Moduł C - zgodność z typem 
Moduł D - zapewnienie jakości w produkcji
Moduł E - zapewnienie jakości produktu
Moduł F - weryfikacja produktu
Moduł G - weryfikacja jednostkowa
Moduł H - pełne zapewnienie jakości

diagram 1
Rys. 1  Podstawowe moduły działań

Najprostszym jest moduł A, wymaga on jednak pełnego wykazania zgodności z wymaganiami zasadniczymi. Głównym elementem modułu A jest wewnętrzna kontrola producenta na etapach projektowania oraz wytwarzania (produkcji).Wewnętrzna kontrola produkcji - moduł A Dokumentacja powinna zawierać:

  • opis ogólny sprzętu elektrycznego,   
  • projekt koncepcyjny oraz rysunki wykonawcze i schematy elementów składowych, podzespołów, obwodów, itp.
  • opisy i objaśnienia niezbędne do zrozumienia tychże oraz działania sprzętu,
  • wykaz norm zastosowanych w całości lub w części oraz opisy rozwiązań przyjętych w celu spełnienia wymagań,
  • wyniki wykonanych obliczeń projektowych oraz badań,
  • sprawozdania z badań.
diagram 2
Rys. 2  Schemat blokowy kolejności działań

Kompletną ofertę techniczną i handlową przedstawiono w Internecie na stronie: http://www.label.com.pl. Przykładowe rozwiązania systemów do pomiaru mikroklimatu przedstawiono w zamieszczonym tam opisie, a wybór właściwego rozwiazania ułatwia tebelaryczne zestawienie.