www.label.pl | LAB-EL Elektronika Laboratoryjna
Elektronika Laboratoryjna

Warunki środowiskowe w pomieszczeniach, w miejscu pracy, na stanowisku pracy cz. 2

 

Badania mikroklimatu pomieszczeń 2

 


A. Łobzowski, W. Szkolnikowski, J. Rylski

LAB-EL Elektronika Laboratoryjna S.J.
artykuł publikowany w piśmie POMIAR nr 5/2006

 

 W ostatnim okresie daje się zauważyć zwiększone zapotrzebowanie na powierzchnie magazynowe, które oprócz krytej i często klimatyzowanej przestrzeni, wymagają ciągłej kontroli tzw. monitoringu parametrów środowiskowych głównie wilgotności, temperatury i niekiedy ciśnienia. Wokół dużych miast powstaje szereg tzw. parków logistycznych (ang. logistic parks), które wynajmują powierzchnie magazynowe różnym firmom w tym z branży farmaceutycznej i spożywczej. Systemy jakości takie jak HACCP, GMP, GHP, GDP, a w szczególności stosowany i egzekwowany w przemyśle farmaceutycznym GAMP4, stawiają bardzo ostre i kategoryczne wymagania między innymi na kontrolę parametrów mikroklimatu w pomieszczeniach. Nie wystarczy stosowanie systemu klimatyzacyjnego, musi być rejestracja czasowa, z możliwością raportowania historii pomiarów. Firma LAB-EL produkuje i instaluje systemy do monitoringu wymaganych parametrów mikroklimatu pomieszczeń. We wrześniu 2005 Laboratorium LAB-EL podzielone zostało na dwa działy: wzorcowań i badań mikroklimatu pomieszczeń. Podział spowodowany był koniecznością wystąpienia do PCA o niezależną akredytację dotyczącą badania mikroklimatu pomieszczeń (pomieszczeń, hal, magazynów, badania mikroklimatu na stanowisku pracy). Akredytacja została udzielona w styczniu 2006 pod symbolem AB 679. Staranie o uzyskanie tej akredytacji wynikało z zapotrzebowania rynku na usługi badania mikroklimatu w pomieszczeniach w dwóch aspektach:

  1. sprawdzenie (walidacja) mikroklimatu w pomieszczeniach z istniejącym już systemem monitoringu;
  2. sprawdzenie rozkładu temperatury i wilgotności tzw. mapping w pomieszczeniu, zanim zostanie w nim zainstalowany system docelowy.

O ile w pierwszym przypadku sprawdza się bieżące pomiary i dokonuje analizy porównawczej, o tyle w przypadku drugim wymagana jest kilku dobowa rejestracja parametrów w kilku, do kilkunastu punktach pomieszczenia, na różnych wysokościach i przy różnych zakłóceniach np. otwieranie drzwi, okien, załadunki na rampach, zmieniająca się ilość i rozmieszczenie towarów, itp. Odczytanie zarejestrowanych parametrów umożliwia stworzenie mapy rozkładu temperatur, na podstawie analizy której można wnioskować które punkty pomieszczenia są krytyczne i w jaki optymalny sposób należy rozmieścić czujniki docelowe.

Rozkład temperatury i wilgotności

Rozkład tempeartur - badania mikroklimatu

Na rys. 1a przedstawiono przykładowy wykres rozkładu temperatury, a na rys. 1b, wilgotności w pomieszczeniu pewnej chłodni. Jest to przykład rozkładu dobowego, do którego dane uzyskano z 8 rozłożonych w pomieszczeniu chłodni termohigrometrów rejestrujących (termohigrometry LB-520 produkcji firmy LAB-EL, wzorcowane w akredytowanym Laboratorium LAB-EL). Oprócz danych prezentowanych w postaci wykresów, w sprawozdaniu z badań umieszcza się wyniki końcowe, będące wartościami średnimi z pomiarów w poszczególnych punktach oraz niepewności stosowanych przyrządów pomiarowych i metody badania. Pomieszczenia w których badany jest mikroklimat posiadają różny charakter (kształt, wielkość, rozkład magazynowanych towarów, rozmieszczenie urządzeń klimatyzacyjnych, konstrukcja ścian, dachu, obudowy w przypadku urządzeń mniejszych typu lodówka, chłodziarka,  czy naczepa samochodu dostawczego, itp.) w zależności od ich przeznaczenia.

Rozkład wilgotności - badanie mikroklimatu pomieszczeń

Parametry mikroklimatu wewnątrz pomieszczeń szczególnie magazynowych, zależą ściśle od parametrów metrologicznych na zewnątrz. Inne rozkłady parametrów występują w dużych przestrzeniach magazynowych, inne w chłodziarkach, lodówkach czy komorach klimatycznych, inne na stanowisku pracy. Badania te są dość trudne i dlatego wymagają pewnych prac wstępnych począwszy od wizji lokalnej, na podstawie której powstaje plan badania z którego wynika liczba i rozmieszczenie punktów pomiarowych oraz czas rejestracji. Wszystkie badania muszą być bardzo dokładnie uzgadniane z klientem, czego dowodem (wymaganym przez odpowiednie przepisy i/lub systemy zarządzania) jest akceptacja uzgodnionych warunków. Każdy z przyrządów wykorzystywanych do badań mikroklimatu, jest wzorcowany w dziale wzorcowań laboratorium i posiada aktualne świadectwo wzorcowania, a zawarte w nim dane, głównie niepewności wykorzystywane są do analizy tzw. budżetu niepewności pomiarów mikroklimatu. Zawartość merytoryczna sprawozdania jest zgodna z życzeniami klienta i wymaganiami normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 „Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących”. Sprawozdanie ma ujednoliconą szatę graficzną wg wzoru opracowanego przez laboratorium i zatwierdzonego przez Polskie Centrum Akredytacji.
Więcej o Laboratorium i świadczony przez nie usługach można znaleźć na stronie internetowej http://www.label.pl/po/wzorcowanie.html i http://www.label.pl/po/laboratorium-badawcze.html.

PATRZ: Badanie mikroklimatu pomieszczeń cz. 1

 

 

See also
Zobacz również
Zakres, polityka jakości Zakres, polityka jakości
Cel, zakres, procedury, polityka jakości
Badania Badania
Akredytowane pomiary klimatu i mikroklimatu pomieszczeń przemysłowych, magazynów, środków transportu, biur, laboratoriów itp.
Wzorcowanie Wzorcowanie
Akredytowane wzorcowanie termometrów, higrometrów, termohigrometrów, psychrometrów, czujników termometrów oporowych, pirometrów, kamer termowizyjnych, barometrów, ciśnieniomierzy różnicowych, komór klimatycznych, cieplarek, mierników CO2 (ditlenku węgla).