Zestaw do uprawy grzybów - regulator klimatu LB-762

---

funkcje: pomiar, rejestracja, regulacja pomiar: temperatura, wilgotność, stężenie CO2 konkurencyjna cena nowa wersja sprawdzonego w działaniu regulatora LB-760A zwiększone możliwości pomiarowe instalacje "pod klucz" program LBX do nadzorowania uprawy Aktualizacja programu LBX dla WINDOWS Szkolenia

---

PRZEZNACZENIE

Regulator LB-762 służy do sterowania pojedynczą halą uprawy pieczarek. Zapewnia on wszystkie niezbędne pomiary oraz sterowanie odpowiednimi urządzeniami wykonawczymi w celu zapewnienia optymalnych warunków klimatycznych do uprawy grzybów.

W przypadku dużego obiektu, składającego się z większej ilości hal uprawowych, każda hala musi być wyposażona w osobny regulator. W takim przypadku możliwe jest połączenie wszystkich regulatorów we wspólny system pomiarowo-regulacyjny. W takim systemie każdy regulator działa autonomicznie, ale możliwe jest wspólne sterowanie wszystkimi regulatorami z jednego komputera typu PC i oprogramowania LBX. Dodatkowo możliwa jest realizacja pewnych funkcji wspólnych dla całego systemu, jak pomiar parametrów powietrza zewnętrznego czy tez pomiar stężenia CO₂.

Regulator klimatu LB-762 jest następcą regulatora LB-760A, który przez ponad 10 lat sprawdził się w działaniu w kilkuset pieczarkarniach w kraju i za granicą. Regulator LB-762, oprócz wszystkich funkcji swojego poprzednika, ma wiele dodatkowych możliwości, jak np: większa ilość wejść do sond pomiarowych, większa ilość wyjść do siłowników analogowych (tradycyjnych) i siłowników cyfrowych Belimo MP-Bus, większa ilość wyjść przekaźnikowych, interfejs Ethernet do transmisji danych.

KONSTRUKCJA

Rysunek 1 przedstawia schemat typowych połączeń zewnętrznych pojedynczego regulatora LB-762. Do regulatora należy dołączyć zestaw odpowiednich sond pomiarowych i urządzeń wykonawczych, aby mógł on realizować swoje funkcje.

Sondy pomiarowe

• Psychrometry - służą do pomiaru temperatury i wilgotności względnej powietrza. Regulator może współpracować z jednym lub dwoma psychrometrami (przynajmniej jeden jest wymagany do właściwej pracy regulatora). Dołączenie jednego psychrometru zapewnia jednopunktowy pomiar temperatury i wilgotności powietrza w hali uprawowej. Drugi psychrometr może być opcjonalnie użyty do pomiaru temperatury i wilgotności w innym miejscu hali uprawowej, dla lepszego uśrednienia warunków panujących w pomieszczeniu. Inna funkcja drugiego psychrometru może być pomiar parametrów powietrza w kanale nawiewowym, w celu regulacji wilgotności i temperatury powietrza wpadającego do hali.
• Temperatura chłodnicy - pojedynczy termometr informujący regulator o pracy chłodnicy.
• Temperatura nagrzewnicy - pojedynczy termometr informujący regulator o pracy nagrzewnicy.
• Temperatura dopływu powietrza - opcjonalne dwa termometry informujące regulator o temperaturze powietrza dopływającego do tunelu klimatyzacyjnego (przed chłodnica). Zastosowanie tych termometrów jest opcjonalne.
• Temperatura podłoża - 6 termometrów służących do pomiaru temperatury podłoża w różnych miejscach hali. Nie jest wymagane dołączenie wszystkich 6 termometrów - regulator prawidłowo współpracuje z dowolna ilością dołączonych termometrów - od 1 do 6, zależnie od wymagań danej instalacji.
• Stężenie CO₂ - do pomiaru CO₂ wymagane jest dołączenie osobnego dedykowanego miernika stężenia CO₂. Możliwe jest dołączenie do każdego regulatora dedykowanego miernika CO₂ (osobny miernik dla każdej hali), lub zastosowanie jednego miernika CO₂ dla większej ilości hal (co pozwala na zmniejszenie kosztu instalacji).
  
• Zewnętrzny termohigrometr - w celu zapewnienia lepszego działania mechanizmów sterujących klimatem w hali uprawowej, regulator może korzystać z informacji o parametrach zewnętrznego powietrza trafiającego do tunelu klimatyzacyjnego. Pozwala to bezpośrednio wykorzystać właściwości tego powietrza (entalpia  i masa wilgoci) do sterowania klimatem w hali, bez użycia urządzeń wykonawczych tunelu klimatyzacyjnego, co pozwala zmniejszyć zużycie energii. Możliwe jest dołączenie do każdego regulatora osobnego termohigrometru, lub zastosowanie jednego termohigrometru dla całego systemu (co pozwala na zmniejszenie kosztu instalacji, gdyż parametry zewnętrznego powietrza są z reguły wspólne dla wszystkich hal i indywidualny pomiar dla każdej hali nie jest uzasadniony).
• Dodatkowa uniwersalna sonda temperatury.
  

Urządzenia wykonawcze

• Zawory grzania, chłodzenia, nawilżania, nagrzewnicy wstępnej, chłodnicy wstępnej, pary - sterowane są siłownikami (niektóre wyjścia są opcjonalne i w danej instalacji mogą nie występować).
• Wentylacja - do zapewnienia obiegu powietrza służy wentylator, którego silnik sterowany jest odpowiednim przemiennikiem częstotliwości (falownikiem). Przemiennik częstotliwości jest urządzeniem zewnętrznym, którym regulator odpowiednio steruje.
• Oświetlenie hali - regulator ma możliwość sterowania oświetleniem hali, co jest używane np. przy operacji gazowania.
• Sygnalizator alarmowy - regulator ma możliwość sygnalizowania sytuacji alarmowych (np. niewłaściwe parametry klimatu w hali, różne awarie, itp). Do sygnalizacji alarmu każdy regulator ma odpowiednie wyjście przekaźnikowe, które może sterować np. sygnalizatorem akustycznym. Możliwe jest podłączenie sygnalizacji alarmowej do każdego regulatora osobno, lub wspólne połączenie wyjść alarmowych wszystkich regulatorów w danej instalacji i wspólne sterowanie jednym sygnalizatorem. Zastosowanie sygnalizatora alarmowego jest opcjonalne. Możliwa jest również sygnalizacja alarmowa za pośrednictwem oprogramowania kontrolnego LBX na komputerze PC.

Rysunek 1. Schemat połączeń zewnętrznych regulatora LB-762

Rozmieszczenie elementów systemu

Rysunek 2 przedstawia przykładowe rozmieszczenie sond pomiarowych i urządzeń wykonawczych w hali uprawowej i w klimatyzatorze dla systemu pełnej klimatyzacji z wykorzystaniem regulatora LB-762.

Rysunek 2. Schemat przykładowego rozmieszczenia czujników pomiarowych i urządzeń wykonawczych dla pełnej klimatyzacji hali uprawowej HU z wykorzystaniem regulatora LB-762: T1...T6 - sondy pomiarowe temperatury podłoża, TD – sonda pomiarowa temperatury przed chłodnicą, TH – sonda pomiarowa temperatury za chłodnicą, TN – sonda pomiarowa temperatury za nagrzewnicą, P1, P2 – psychrometry, 1...10 – wyjścia  sterujące z regulatora LB-762 (funkcje wyjść: 1 – powietrze, 2 – grzanie, 3 – chłodzenie, 4 – nawilżanie, 5 – wentylacja, 6 – chłodzenie „2” wstępne, 7 – nagrzewnica wstępna, 8 – pomiar CO2, 10 - para), PU - uprawy, CO - przewody poboru powietrza do układu systemowego pomiaru stężenia CO2, ZP - zawór poboru powietrza, PP - przepustnica powietrza, PC - powietrze cyrkulujące, PS - świeże powietrze, CP - wlot świeżego powietrza, KM - komora mieszania, CW - chłodnica wstępna, CH - chłodnica główna albo freonowa, WW - woda lodowa chłodzenia wstępnego (np. ze studni), WL - woda lodowa główna (cziler) albo freon, ZW- zawór wody, SP - siłownik o działaniu proporcjonalnym, WW - wykraplacze wody, SO - syfon odpływu wykroplonej wody OW, WG - woda gorąca, PA – para, NA – nagrzewnica główna, NW – nagrzewnica wstępna, WN - wentylator, FA - falownik do regulacji obrotów silnika SW wentylatora, DW - dopływ wody nawilżającej, RW - rozpylacze wody, RN - rękaw nawiewowy, DN - dysze nawiewowe,  ZZ - zawór zwrotny powietrza WP wyrzucanego z hali.

Sieć transmisji danych

W instalacji, w której występuje większa ilość regulatorów, możliwe jest połączenie ich w sieć transmisji danych. Taka siec zapewnia współpracę z komputerem PC i odpowiednim oprogramowaniem sterującym. Za pomocą sieci transmisji danych system może również realizować dodatkowe funkcje:

• pomiar parametrów zewnętrznego powietrza (przy wykorzystaniu pojedynczego termohigrometru),
• wspólny pomiar stężenia CO₂ (gdy jeden miernik CO₂ obsługuje większą liczbę hal uprawowych).

Regulator LB-762 wyposażony jest w dwa interfejsy sieci transmisji danych: Ethernet i RS-485. Zastosowanie odpowiedniej sieci jest zależne od warunków i wymogów w danej instalacji:

• Ethernet - siec ta zapewnia bardzo dużą prędkość transmisji danych (10 lub 100 Mbit/s). Ze względu na bardzo dużą popularność tego typu sieci we wszelkich innych zastosowaniach, łatwa jest integracja z istniejącymi już innymi systemami teleinformatycznymi. Ograniczeniem sieci Ethernet jest odległość - jeden odcinek kabla (pomiędzy dwoma urządzeniami sieciowymi, np. pomiędzy regulatorem a switch’em) nie może być większa niż 100 metrów. Nie oznacza to ze cała siec nie może mieć większego zasięgu - przy zastosowaniu odpowiednich urządzeń sieciowych (switch’e, repeater’y czy nawet router’y) można sieć rozciągnąć na dowolny obszar. Ilość urządzeń w sieci Ethernet jest względnie nieograniczona.
• RS-485 - siec ta zapewnia stosunkowo powolną transmisję danych w porównaniu do sieci Ethernet (19.2 kbit/s), jednak jej zaleta jest prostota okablowania i większy zasięg bez stosowania dodatkowych urządzeń sieciowych (do 1200 metrów). W efekcie okablowanie sieci jest prostsze i trochę tańsze. Pojedyncza sieć RS-485 ma limit ilości dołączonych urządzeń - do 32.

Współpraca z regulatorami LB-760

Regulatory LB-762 mogą być użyte w systemach, gdzie dotychczas używane były regulatory LB-760. Możliwe jest zbudowanie jednego wspólnego systemu, w którym działają obydwa typy regulatorów, pozwalając na realizacje odpowiednich funkcji systemowych niezależnie od typu regulatora (jak wspólny pomiar parametrów powietrza zewnętrznego i zbiorczy system pomiaru stężenia CO₂). Rysunek 3 przedstawia schemat przykładowej wspólnej instalacji z regulatorami typu LB-762 i LB-760, przy wykorzystaniu dwu niezależnych sieci RS-485 dla obu typów regulatorów. Schemat z siecią Ethernet jest podobny, przy czym regulatory LB-760 pozostają połączone siecią RS-485, natomiast dla LB-762 sieć RS-485 jest zastąpiona siecią Ethernet.

Rysunek 3. Schemat systemu z regulatorami LB-762 i LB-760

Zbiorczy pomiar stężenia CO₂

W systemie pomiarowym złożonym z większej ilości regulatorów (zarówno LB-762 jak i LB-760), możliwe jest zapewnienie pomiaru stężenia CO₂ na dwa sposoby:

• pomiar lokalny - każdy regulator dysponuje indywidualny miernikiem CO₂,
• pomiar zbiorczy - jeden miernik CO₂ obsługuje większa ilość hal uprawowych.

Podłączanie indywidualnych mierników CO₂ jest stosunkowo kosztowne, zastosowanie zbiorczego pomiaru pozwala na zmniejszenie kosztów instalacji. Rysunek 4 przedstawia schemat typowej instalacji zbiorczego pomiaru CO₂. System składa się z następujących elementów:

• miernik stężenia CO₂ - służący do pomiaru stężenia CO₂ w powietrzu doprowadzanym z poszczególnych hal,
• pompa - zapewnia zasysanie powietrza z poszczególnych hal,
• zawory - zapewniają otwarcie dopływu powietrza z poszczególnych hal.

Pomiar zbiorczy system cyklicznie otwiera zawory dla poszczególnych hal, dopuszczając w danej chwili powietrze tylko z jednej hali. Dodatkowo możliwe jest włączenie do systemu pomiaru stężenia CO₂ powietrza zewnętrznego. Ma to na celu kontrolę poprawności pracy miernika CO₂ za pomocą świeżego powietrza. Do działania zbiorczego pomiaru stężenia CO₂ niezbędne jest ciągłe działanie oprogramowania kontrolnego LBX na komputerze PC.

Rysunek 4: Schemat układu zbiorczego pomiaru stężenia CO2: CO - przewody poboru powietrza, 8...9 – wyjścia  sterujące z regulatora LB-762 (funkcje wyjść: 8 – pomiar CO2, 9 – pomiar CO2 zewnętrznego), ZP - zawory powietrza, PS - świeże powietrze (pomiar CO2 powietrza zewnętrznego), KO - konwerter LB-487, LB-710 - termohigrometr do pomiaru parametrów zewnętrznego powietrza, SP - skrzynka pomiarowa do CO2 (zawierająca: FO - filtr odwadniający, PO - pompę powietrza i DC - miernik stężenia CO2), PC-S - komputer sterujący pracą systemu (serwer), ETH - lokalna sieć Eternetowa, MD - modem/ruter, INT - sieć Internet, PC-K1 - dodatkowe stanowisko obsługi (komputer w sieci wewnętrznej), PC-K2 - dodatkowe stanowisko obsługi (komputer z dostępem z zewnątrz przez Internet).

DZIAŁANIE

Wyjściowe sygnały regulacyjne są wynikami obliczeń dokonanymi w procedurach regulacyjnych PID na podstawie wartości zadanych i aktualnych wartości zmierzonych: temperatur, wilgotności i stężenia CO₂. W celach testowo-uruchomieniowych możliwe jest ręczne programowanie wartości sygnałów wyjściowych. Sterowanie przez regulatory urządzeniami wykonawczymi odbywa się w sposób płynny (siłownikami o działaniu proporcjonalnym) lub w sposób symulujący regulację płynną na zasadzie włącz/wyłącz ze zmiennym współczynnikiem wypełnienia, poprzez doprowadzenie do nich napięcia 230V / max.1A (grzanie, chłodzenie, nawilżanie).

Oprogramowanie urządzeń realizuje kilka dodatkowych specjalistycznych funkcji, jak np.:

• realizacja sterowania w sposób odpowiedni dla różnych faz uprawy grzybów, np. inkubacja, szok, plonowanie, parowanie, wyłączenie,
• osuszanie uprawy po podlewaniu,
• umożliwienie przeprowadzenia chemicznej dezynfekcji hali.

Konstrukcja urządzeń oraz działanie ich oprogramowania sterującego zostało opracowane przy konsultacji z wieloma ekspertami pieczarkarstwa i w sposób ciągły podlega rozwojowi dzięki korzystaniu z doświadczeń zbieranych w pieczarkarniach, w których od wielu lat pracują regulatory LAB-EL.

Użytkownik regulatorów LAB-EL może dokonać aktualizacji oprogramowania regulatorów i komputera sterującego PC. Dzięki nowoczesnej konstrukcji regulatorów istnieje możliwość wielokrotnego, samodzielnego wpisania programu działania do regulatorów. W tym celu uzytkownik pobiera najnowsze oprogramowanie poprzez Internet (albo otrzymuje je na płycie CD), które po uruchomieniu, ładuje nowy program działania z komputera sterującego PC kolejno do wszystkich regulatorów.

Zaawansowane funkcje systemu są nadzorowane poprzez program LBX do PC, pracujący w systemie Windows, który został opracowany jako odpowiedź na nieustannie wzrastające wymagania użytkowników, pojawienie się certyfikacji jakości produkcji HACCP oraz by sprostać nieustannemu postępowi techniki komputerowej. Zaawansowsne funkcje przedstawiono w opisie program LBX.

URZĄDZENIA WSPÓŁPRACUJĄCE

Centrale klimatyzacyjne

Do współpracy z regulatorami klimatu LAB-EL można stosować wszystkie istniejące rozwiązania kanałów klimatyzacyjnych (central klimatyzacyjnych). Przykład zaawansowanej centrali pozwalającej na uzyskanie pełnej klimatyzacji, wraz z typowym rozmieszczeniem sond i urządzeń wykonawczych, przedstawiono w górnej części rys. 2. Powietrze cyrkulacyjne z hali jest mieszane w odpowiedniej proporcji z powietrzem świeżym w komorze mieszania, tak by uzyskać odpowiednie stężenie CO₂. Powietrze zmieszane przechodzi przez wymiennik ciepła (chłodnicę), przez którą przepływa woda lodowa. W wyniku obniżenia temperatury powietrza poniżej temperatury punktu rosy, na wykraplaczach następuje wykroplenie nadmiaru wilgoci z powietrza. Przed chłodnicą dokonywany jest pomiar powietrza w celu zabezpieczenia chłodnicy przed zamarznięciem w okresie zimowym. Następnie powietrze przechodzi przez drugi wymiennik ciepła (nagrzewnicę), przez którą przepływa woda gorąca, gdzie zostaje ogrzane do takiej wartości, aby doprowadzić temperaturę w hali do wymaganej wartości. Wydajności chłodnicy i nagrzewnicy są regulowane przy pomocy zaworów z siłownikami o proporcjonalnym działaniu, sterowanymi z regulatora klimatu LB-762. Dla chłodnicy wystarcza zastosowanie zaworu odcinającego, natomiast dla nagrzewnicy powinien być to zawór trójdrożny z dodatkową lokalną pompą obiegową, utrzymującą stały, wymuszony obieg wody w nagrzewnicy. Za nagrzewnicą znajduje się wentylator, który zapewnia ruch powietrza z zadaną prędkością, przy pomocy silnika zasilanego poprzez falownik (przemiennik częstotliwości) sterowany z regulatora klimatu.

Firma KONWEKTOR produkuje zestawy do uprawy grzybów, składające sie z centrali klimatyzacyjnej, czerpni powietrza i kształtek, dostosowanych do indywidulanych potrzeb zamawiającego. W celu uzyskania szczegółowych informacji należy zwrócić się bezpośrednio do Działu Ofert firmy KONWEKTOR, 87-600 Lipno, ul. Wojska Polskiego 6, tel. (054) 2872234 wewn. 320 fax (054) 2872341.

Zestawy klimatyzacyjne (projekt, wykonanie elementów, montaż) oferuje również firma "Wentylacja i Klimatyzacja, Mechanika Maszyn" mgr inż. Rafał Panek, ul. Wyścigowa 3, 93-446 - Łódź, tel./fax (042) 6814553, tel. 0501-467498.

Siłowniki i zawory

Do współpracy z regulatorem klimatu LB-762 można stosować wszystkie te siłowniki, które są zasilane napięciem stałym 24V / DC lub przemiennym 24V / 50 Hz oraz posiadają wejście sygnału sterującego Y = 0...10 V / DC (albo Y = 2...10V / DC). Typ siłownika (do regulacji przepustnic powietrza) o odpowiednim momencie obrotowym, powinien zaproponować producent kanałów wentylacyjnych. Można stosować zarówno tradycyjne siłowniki analogowe jak i siłowniki cyfrowe z serii Belimo MP-Bus.

Do regulacji dopływu wody lodowej i gorącej zalecamy stosowanie zaworów z siłownikami produkcji BELIMO albo JOHNSON CONTROLS (np. serii VG7000). Typ zaworów musi być dostosowany do rozmiarów centrali klimatyzacyjnej i średnicy rur doprowadzających wodę. Typ zaworów powinien zaproponować uprawniony projektant (wykonawca) hydraulicznej instalacji grzewczej i chłodniczej albo dystrybutor zaworów. Siłowniki poruszające zawory powinny być zasilane napięciem 24 V / 50 Hz oraz muszą posiadać wejście analogowego sygnału sterującego Y = 0...10 V / DC (albo Y = 2...10V / DC) albo cyfrowego (seria Belimo MP-Bus).

Siłowniki i zawory można nabyć bezpośrednio u krajowych przedstawicielstwach producentów:

• BELIMO Siłowniki S.A.-  02-227 Warszawa, ul. Zagadki 21, tel. (022) 8865305, fax: (022) 8865308,
• JOHNSON CONTROLS - 03-310 Warszawa, ul. Odrowąża 15, tel. (022) 5181900, fax: (022) 8141987.

INSTALACJA URZĄDZEŃ

Firma LAB-EL dostarcza jako zestaw podstawowy: regulatory LB-762, sondy pomiarowe temperatury i wilgotności oraz oprogramowanie LBX sterujące do komputera. Jako wyposażenie dodatkowe dostarczany jest konwerter LB-487, termohigrometr LB-710R z osłoną LB-719, miernik CO₂ z wyposażeniem do systemowego pomiaru CO₂ (fot. obok) i ekranowane kable komputerowe (do połączenia regulatorów z komputerem). Zakupu komputera sterującego (koniecznie wyposażonego w zasilacz awaryjny UPS !), drukarki i modemu do Internetu (np. do Neostrady lub telefonii komórkowej GSM/GPRS) najlepiej jest dokonać, ze względu na bliskość serwisu gwarancyjnego,  w firmie komputerowej w pobliżu miejsca zamieszkania. Zapewniamy dodatkową usługę w postaci pomocy w instalacji elektrycznej niskonapięciowej i konfiguracji systemu (podłączenie sond, kalibracja sond, dołączenie i konfiguracja komputera, programowanie parametrów) i szkolenia. Relatywnie niski koszt instalacji zakłada aktywny udział inwestora w instalacji (montaż mechaniczny urządzeń i okablowania) i wykorzystanie własnych urządzeń wykonawczych inwestora.

Instalacje "pod klucz"

Instalację elektryczną urządzeń i instalację "pod klucz" wykonują firmy zamieszczone w na stronie: Firmy instalacyjne i serwisowe LAB-EL.

Firma LAB-EL zapewnia serwis gwarancyjny (12 miesięczny) oraz pełny serwis pogwarancyjny na terenie całego kraju. Serwis gwarancyjny nie obejmuje kosztów dojazdu serwisu do klienta, chyba że uzgodniono to z osobą wykonującą instalację. Kosztorys instalacji regulatorów LB-762 przedstawia firma LAB-EL lub firma instalacyjna na indywidualne zapytanie. Cennik urządzeń przedstawiono na stronie: http://www.label.com.pl/po/cennik.html .

SZKOLENIA

Na skuteczne działanie klimatyzacji w pieczarkarni ma niewątpliwie wpływ poznanie przez użytkownika szczegółów dotyczących zasady pracy urządzeń i metod doboru właściwych nastaw regulatorów. Firma LAB-EL oferuje organizuje dla producentów (technologów produkcji pieczarek) szkolenia z zakresu obsługi oferowanych urządzeń.

Polecamy także korzystanie z fachowej literatury - książek i stron internetowych prezentujących technologię produkcji pieczarki:

• Nikodem Sakson - PIECZARKA UPRAWA INTENSYWNA,
• Nikodem Sakson - stona internetowa,
• Krystian Szudyga - UPRAWA PIECZARKI.

Książki te rozprowadza, między innymi, Internetowa księgarnia: http://www.eogrodnik.pl/.

---